Zirve

Açık Veri Nedir? Faydaları Nelerdir?
Dijitalleşmenin etkisiyle ihtiyaçlarımızı internet yoluyla gidermeye başladık. Alışverişlerimizi, ödemelerimizi ve bunlar gibi işlerimizin çoğunu dijital araçlar sayesinde gideriyoruz. Dijitalleşmenin bu kadar yaygın olması büyük bir veri yığınını oluşturmaktadır. Günümüz dünyasında verinin kıymeti hala tam olarak anlaşılmamıştır. İnternet dünyası tahmin edemeyeceğimiz kadar veriyle doludur. Pek çok veriye arama motorları sayesinde ulaşabiliyoruz. Fakat arama motorlarıyla gördüğümüz veri, toplamın sadece ufak bir kısmını oluşturuyor. Kalan kısım büyük verilerle ve kimi zaman erişmek için çeşitli teknolojilere ihtiyaç duyulan veriyle dolu. E-Ticaret 101 Akademi olarak bizde bu yazımızda açık veri konusunu detaylı olarak ele alacağız. Keyifli okumalar dilerim.

Açık Veri Nedir?

Açık veri, bazı verilerin telif hakkı, patent ve diğer kısıtlamalar olmaksızın isteyen herkesin kullanabilmesi için serbestçe erişilebilir olması gerektiği fikridir. Özetle, herkesin ücretsiz olarak, hukuki, finansal ve teknolojik engel olmadan kullandığı ve dağıtabildiği veriye denir. Verilerin sadece erişilebilir olması yeterli değildir. Örneğin; Twitter akışlarına herkes erişebilir ancak belirli bir lisans ücreti ödemeden yeniden kullanılamaz veya dağıtamaz. Bir verinin “açık veri” olması için mutlaka ücretsiz ve kolay erişilir olması gereklidir. İkinci önemli nokta ise “kolay kullanılabilir” olmasıdır. Yani veriyi alan bir kişi o verilere bakarak bir şey anlamıyorsa bu da “açık veri” kapsamına girmez.

Bu konuda amaç devletlerin şeffaflığının ve katılımının sağlanmasıdır. Açık veri sayesinde devletler de hem ekonomik hem de sosyal anlamda verimliliklerini artırabilir. Veri herkese açık ve özgürce kullanılabilir olduğunda vatandaşların da farkındalığı artar. Elbette ki açık veri üretiminin başlıca gerekliliği dijital formatlarda, yani makinece okunur olmasıdır (CSV, XLS, JSON, XML formatları). Lisanslı, sürekli yenilenen, güvenli ve indeksli olmalıdır.

Açık verinin yayınlanması ve kullanılması dünyada yaygın olduğu gibi ülkemizde de devlet ve özel kuruluşlar da veri setleri yayınlamaya başlamıştır. Örneğin İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin Açık Veri Portalı, 2020 yılında yayın hayatına başlamış ve belirli konular üzerine veriler hazırlayarak, kullanmak isteyenlere düzenli bir şekilde yayınlamaktadır. Her türlü bilgi bu konu kapsamına girebilmektedir. Özellikle devlet ve kamu kurumlarının şeffaflaşmak adına paylaştıkları açık veri örneklerinden bazıları şöyledir; nüfus bilgileri, seçim sonuçları, ekonomi verileri, eğitim verileri, finans verileri örnek olarak verilebilmektedir.

İlginizi Çekebilir: Veri Bilimi ‘ne Başlamaya Ne Dersiniz?

Açık Veri Nasıl Ortaya Çıktı?

Robert King Merton’ un 1940’lı yıllarda açık veri üzerine araştırmaları sonucu popüler hale gelmiştir. Yapılan bilimsel çalışmalar, verilerin insanlığın gelişmesi amacıyla şeffaf olarak paylaşılmasının önemini ortaya koymuştur. Bu fikrin yansıması günümüzde de elde edilen verilerin dijital ortamlar üzerinden paylaşılmasıyla gündeme gelmiştir. ABD eski başkanı Obama “Memorandum on Transparency and Open Government” isimli muhtırayı imzalayarak verilerin açık bir şekilde paylaşılmasını kendi ülkesi adına başlatmış oldu (21 Ocak 2009). Böylelikle ABD öncülüğünde diğer dünya ülkeleri de verilerini açıkça paylaşmaya başlamıştır.

Açık Verinin Faydaları Nelerdir?
- Açık verinin en önemli faydası şeffaflıktır. Örneğin bir belediye kendi çalışmalarıyla ilgili istatistikleri yayınlarsa bu veriler analiz edilebilir ve belediyenin çalışmaları değerlendirilebilir. Açık verinin kaynağı ne olursa olsun bilginin geldiği kuruma şeffaflık sağlayacaktır.
- Açık veri sayesinde birçok farklı kaynak üzerinden alınan verilerle çalışmak mümkündür. Birden fazla verinin yan yana konulmasıyla ortaya parlak inovatif fikirler çıkabilmektedir.
- Devletler verilerin açık olması sayesinde ekonomik ve sosyal anlamda verimliliklerini artırabilmektedir. Bunun için önce eldeki veriler üzerinde çalışmak ve mevcut iş zekâsını geliştirerek verimsiz noktaları bulmamız lazım.
- Toplum şeffaf ve erişilebilir bilgiden yararlandıkça sosyal refah da iyileşir. Böylelikle açık veri, işbirliğini, katılımı ve sosyal yeniliği geliştirir.
- Açık veri, devletin yaptığı harcamalar, ekonomik göstergeler, sağlık gibi alanlarda ilgililerin daha çok bilgilenmesini sağlar.
- Verilerin açık olması, devletlerin daha adil politikalar izlemesi ve sorunların daha kolay algılanmasında yardımcı olur.
Özellikle şu an dünyanın içinde bulunduğu pandemi dönemi açık veriye mükemmel bir örnek olur. Covid-19 salgınının durumunu ancak açık veri ve bu verilerin sağladığı bilgi ile anlayabilmekteyiz. Hastalığın gösterdiği belirtiler, farklı ilaçlara verdiği tepki, virüsün vücut üzerindeki seyri ve geliştirilmeye çalışan aşıların ne kadar efektif olduğu hükümetlerin ve kurumların yayınladığı, binlerce insandan alınan veriler ile elde edilebilmektedir. Covid-19 salgını boyunca ülkemiz ve diğer birçok ülkede verilerin açık ve doğru bir şekilde halka yansıtılmadığı gerekçesiyle tartışmalar yaşanmıştır.

İlginizi Çekebilir: Veri Bilimi Projelerinizde Kullanabileceğiniz Veri Platformları

Açık Veri Uygulama Örnekleri
- Citizen Budget Monitoring Online (şeffaflık): Kamu tarafından harcanan paranın takip edilebildiği portallerdir.
- Su kaynaklarının kullanımının vatandaş ile paylaşılması (su tasarrufunun arttığı görülmüştür).
- Hastanelerdeki hasta sayı ve durumlarının paylaşılması (hasta tedavi oranlarında artış gözlenmiştir).
- Parlamento faaliyetlerini içeren açık verilerin paylaşılması.
- Eğitim verilerinin paylaşılması (Okulların başarı seviyelerini yükseltmeye yönelik çabalarının arttığı ve somut olumlu sonuçlar alındığı görülmüştür).
- Canlı trafik bilgisinin paylaşılması.
- Gov. fr: Ülkedeki temel kazaların canlı veri olarak paylaşılması.
- Yürüyüş yapanlar için 2 nokta arasındaki ilgi çekici yerleri gösteren mobil uygulamaların verileri paylaşması.
- Hava durumu ve ilgili verilerden faydalanarak büyük binalarda enerji verimliliğini arttırıcı tavsiyeler üreten uygulamaların verileri paylaşması.
- UPS: Kargo araçlarının konum bilgisinin paylaşılması gibi örnekler verilebilmektedir.
Bu yazımızda son zamanların en çok konuşulan ve güncelliğini koruyan “açık veri” konusunu ele aldık. Umarız yazımız sizler için açıklayıcı olmuştur. Sizde değerli yorumlarınızla yazımıza katkıda bulunabilir, değerleri bilgilerinizi bizlerle paylaşabilirsiniz.

Kaynakça:

https://www.odakarge.com/

https://www.burcinyazici.com/
18 Mart 2022
Dijital Pazarlama Kampı #1 Google Ads
E-Ticaret 101 Akademi ile Webolizma Yolları Nasıl Kesişti?
101 Akademi, bir yıl önce bu serüvene başlamıştır. 30 kişilik gönüllü öğrenci ekibiyle birlikte organizasyona devam etmektedir. Yaklaşık bir yıl içerisinde verilen eğitimler ve etkinlikler sonrasında 101 Akademi’den yolu geçmiş 12 kişi ilgili sektörlere yerleşmiştir. Bu kişiler büyük markalara ve ajanslara iş gücü olarak işe başlamışlardır. Akademinin 2022 yılındaki amacı bu sayıyı 25’e çıkarmaktır. Bunun da ilk bacağı olan, belki de en önemli kampı Webolizma dijital pazarlama performans ajansı ile birlikte düzenlenmektedir. “101 Akademi olarak 1 yıl içerisinde 3500 kişiye eğitim verdik.” Akademinin amacı bir satış platformu veya e-ticaretin 3-5 adımda artması için tüyo veren yerlerden birisi olmak değil, tamamen yetkin iş gücü oluşturmak için Z kuşağına dokunmak isteyen bir ekip oluşturmaktır. Tüm çaba bu doğrultuda devam etmektedir.

Çağdaş Dinçer Kimdir? Dijital Pazarlama Kampı Hakkında Merak Edilenler?
2019 yılında Hacettepe Üniversitesi İstatistik bölümünden mezun olmuştur. Üniversite öğrenciliği yıllarında veri görselleştirme, makine öğrenmesi ve veri okuryazarlığı gibi alanlarda kendisine tecrübe katmıştır. Sonrasında dijital pazarlama ile tanışmıştır. “Aslında istatistik ile dijital pazarlamanın ne kadar iç içe olduğunu anladım. Sektörün içine girince içerideki devasa veri yığını ile karşılaştım. Burada önemli olan şey doğru bir şekilde anlamlandırıp ardından anlayıp sonrasında yapılacak olan aksiyonları seçmektir. Bu noktada istatiksel bakış açısının bana gerçekten çok fayda kattığını söyleyebilirim.” Yaklaşık 10 aydır Webolizma’da çalışmakta olup son 4 aydır Google Ads takım lideri olarak sürece devam etmektedir. Genel olarak ticaret ağırlıklı sektörlerde hizmet verilmektedir.
“Eğitimde, Google Ads’de bulunan kampanyaların optimizasyonlarını, incelemelerini, tanıtımını ve gelen veriler doğrultusunda nasıl hareket edilmesi gerekir onları gözlemleyeceğiz.”
Burada kurulabilir 8 farklı kampanya türü bulunmaktadır. Bunlar:
Arama Ağı
Görüntülü Reklamlar
Alışveriş Reklamları
Keşif
Video reklamlar
Uygulama reklamları
Yerel
Maksimum Performans

İşlemler Neden Bütün Olarak Değil De Parça Parça Yapılıyor?
“Buradaki yapıyı şuna benzetebiliriz. Elimizde bir elma sepeti var ve bu elmaların sepetin içindeki armutlarla karışmasını istemeyiz veya çileklerle karışsın istemeyiz. Olabildiğince bir sepette hep elma ve bir sepette hep kiraz olsun ki… Örneğin, kirazlarda bir işlem yapacağız ve bir indirime gideceğiz veya stoklarımız bitti. Bunları daha rahat bir şekilde optimize etmek için bu koşulları sağlamamız gerekmektedir. Parçalar olabildiğince doğru kategorize edilmelidir. Kategorizeden sonra da doğru bir şekilde yorumlanması gerekir.”

Anahtar Kelimelerde Önemli Olan Hususlar Nelerdir?
“Anahtar kelimede şuna dikkat etmenizi istiyorum. Örneğin: çift tırnaklı “spor ayakkabı”, köşeli parantezli [spor ayakkabı ve düz bir şekilde spor ayakkabı.”
Google Ads tarafında 3 tane eşleme türü bulunmaktadır. Bunlar:
Geniş eşleme.
Tam eşleme.
Sıralı eşleme.
“Sıralı eşleme kullanıldığında, kullanıcı, spor ayakkabı yazdığında da benim anahtar kelimem tetiklenir, spor ayakkabı en iyi nereden alınır yazıldığında da tetiklenir. Tam eşlemede, doğru veya yakın bir şekilde yazıldığında da eşleşme olur. Dolayısıyla tek kelimede çıkmak istendiğinde bu anahtar kelime modelini kullanılmalıdır. Geniş eşleme şeklinde yazıldığında, anahtar kelimeyi spor ayakkabı olarak girdik ancak bir model yazılıp spor ayakkabı eklendiğinde de göster diye sorgulayabiliriz.”

Model Seçimini Yaparken Hangi Kriterlere Dikkat Etmeliyiz?
Tamamen bütçe ile alakalı bir seçim tercihidir. Bütçe az ise, yetemeyecekse veya sadece belli başlı kelimelerde görünmek isteniyorsa tam eşleme seçmelidir. Kişi bütçe harcama konusunda biraz rahatsa veya geniş takılmak istiyorsa sıralı eşleme modelini seçmelidir. Eğer bütçede bir limit sorunu yoksa ve “Her şeye çıkmak istiyorum, anahtar kelimem ile alakalı olacak çoğu şeyde var olmak istiyorum.” diyorsa, geniş eşleme modeli kullanılmalıdır. Geniş eşleme modeli kullanımında istenmeyen arama yerlerine de kayabileceği için çoğu kullanıcıya sıralı veya tam eşleme önerilmektedir.

Kalite Puanı Metriği Nedir? Ne İşe Yarar? Önemi Nedir
Kullanıcının reklama girdikten sonra nasıl bir deneyimle karşılaşacağını gözlemleyip ölçülmektedir. Açılış sayfası deneyimi, beklenen tıklama oranı ve reklam alaka düzeyi olarak üzere temelde 3 bileşeni bulunmaktadır. Kalite puanının yüksek olması önemlidir. Kalite puanı yüksek olduğu takdirde düşük fiyatla daha üst sıralara çıkabilmektedir. Bu yüzden reklam sıralamasında kalite puanına dikkat edilmesi önem arz etmektedir.
“Açılış sayfası deneyimi, beklenen tıklama oranı, reklam alaka düzeyi gibi bilgiler bize verilir. Mesela reklam alaka düzeyi düşük uyarısı verdiğinde şu durum söz konusu olabilir: anahtar kelimede kaban geçiyordur ama web sitesine gelindiğinde ayakkabıya geçiyorsundur. Bu durumda kalite puanı da düşer. Bu durumda tekrar yükseltmek için anahtar kelimemi daha doğru bir sayfaya indirmem gerekebilir. Mesela indirdiğim sayfa silinmiş olabilir, içinden ögeler kaybolmuş olabilir, yönlendirme alıyor olabilir… Kalite puanının tam olması zor olabilir. Tam 10 puanda olmak yerine 7-8 gibi bir puan da gayet iyi demektir.”

Negatif Anahtar Kelimeler Nedir?
Kullanılan anahtar kelime yazıldığında istenmeyen şeylerin çıkmasını önlemek ve tetiklenmemesini istediğimiz sorgularda kullanılan bir metottur.

Açık Artırma Raporu Nedir?
“Bizimle beraber reklama çıkan kullanıcıların davranışlarını görebiliyoruz.” Raporda bulunan rakiplerle olan gösterim payı, çakışma oranı, daha üst konumda bulunma oranı, sayfanın üst kısmında bulunma oranı ve geçiş oranları bu davranışlara örnek verilebilir.

Dinamik Arama Ağı Kampanyaları Kurarken Dikkat Edilecekler Nelerdir?
3 tip model bulunmaktadır. Bunlar:
“Tüm web sayfalarına reklam çıkmak istiyorum.” diye bildiğimiz. Bunun da şöyle bir dezavantajı var, her yere kayacağı için sistem burada kendini zamanla optimize edememeye başlıyor ve doğru yerlerde çıkmak istenilen alanlarda sorunlar ortaya çıkabilmektedir.
“Belirli web sayfalarında çıkmak istiyorum.” diye bildiğimiz. Burada sadece belirtilen sayfalarda çıkarılan reklamlar bulunmaktadır.
“Daha önceden belirlenen kategorideki web sayfalarında çıkmak istiyorum.” diye bildiğimiz. Kategorize edilmiş dinamik arama ağı kampanyalarıdır.

Eğitimde Sıfırdan Uygulamalı Olarak Reklam Kampanyası Kuracak Mıyız?
“Talep doğrultusunda yapılabilir fakat genel düşüncem şu şekilde; Youtube veya video içerik sitelerinde bu tür uygulamalar epeyce var ama bunu kurduktan sonraki süreç hakkında detaylı içerik yok. Mevcut zamanımızda kampanya yönetimine yönelmek istiyorum. O yüzden optimizasyon kısmından devam etmek daha faydalı olacaktır. Kurulum 2-3 dakika içerisinden tamamlanabilecek bir süreçtir fakat optimizasyon daha uzun ve önemli bir süreçtir.”

Reklam Metinlerinde Nelere Dikkat Etmeliyiz?
Başlıkların sayısı, anahtar kelime kullanım oranı, benzersizlik oranı, açıklamaların uzunluğu gibi birçok farklı metriği bulunmaktadır. Metin, rakibe kayıyor mu veya benim lokasyonumda olmayan kullanıcılara reklamlar gösteriyor muyum vb. gibi sorun yaratabilecek şeylere de dikkat edilmelidir.

Reklam Metinlerinin Kaç Tipi Vardır?
Duyarlı reklam, genişletilmiş reklam ve tıkla-ara reklamları olmak üzere 3 tanedir.
Optimizasyon Puanı Nedir? Ne İşe Yarar?
“Google bizlere belli başlı öneriler sunuyor. Örnek vermek gerekirse, şu kelimeni geçirdiğinde anahtar kelimende şunu da geçirebilirsin demektedir. Bu işlem yapıldığında optimizasyon puanın da artabilir, şeklinde öneriler sunmaktadır.” Bu durum hesabı optimize etmeye yaramaktadır. “Webolizma olarak optimizasyon puanına çok dikkat ediyoruz. Google’ın istediği formatta reklamlarımızı formatlandırıyoruz. Bunlara dikkat ettiğimiz için Google tarafından Türkiye’de ilk %3’lük dilime girmeyi başardık. Bu da bizi Premier Partner Ajansı olmamızı sağladı.” Optimizasyon puanı, partnerlik ve ajans için dikkat edilmesi gereken en önemli hususlardan biri olarak gösterilmektedir. Düzenli olarak kontrol edinilmesi ve puanın arttırılması için düzenlemelerin yapmak gerekmektedir.
Google’ın Bize Raporlamadığı Verileri Nasıl Optimize Ederiz?
Bazen Google, bize verileri sunarken bir miktar verinin nereden geldiğini gösteremez. Rakiplerden dolayı vs nedenlerle biz tıklamaların nereden geldiğini bilemeyiz. Bu durumda optimizasyon için bize en büyük yardımcı negatif kelimelerdir. Negatif kelimeler dışında bazen de Analytics tarafından da gösterebilmektedir. “Örneğin 7200 TL’lik bir arama yapıldı, 36 bin TL’lik satış elde edildi, totalde de 5000 adet tıklama var. Dönüşüm değerini maliyete bölüp 100 ile çarptığımızda ROAS’ı elde ederiz.
Geniş Eşleme Nedir?
“Anahtar kelimelerin başına köşeli parantez ya da tırnak işareti koyabileceğimizden bahsetmiştik. Bunları koymadan boş da bırakabiliriz. Örneğin büyük beden kelimesini boşta bıraktığımızda büyük beden kaşe kaban aramasından tıklama çekebiliriz. Örnekte serbest aratmada 3 kez reklamını gösterdiğini, 1 kez tıklama alındığını, 1 tıklamanın maliyetinin 19 kr olduğunu, 1 satış elde edildiğini ve bu satışın değerinin 1700-1800 TL olduğunu görebiliriz. Bu durumda dönüşüm oranımız %100 olmaktadır. Peki bu ayarlamaları nasıl yaparız?
Şöyle ki, aynı kelimeyi başka hesapta yazdığımızda çalışmayacaktır. Çünkü sistem öğrenmiş sistemdir ve kampanyalarım öğrenmiş kampanyadır. Google, daha kullanıcı sitede gezerken o kullanıcının satınalma ihtimalini hesaplamaya çalışır. Sıralı ya da geniş kullanacağım diye sınırlandırılmaktan ziyade akıllıca kullanmak gerekir. Eğer tıklama odaklı çalıştırılsaydı her ‘kaşe kaban’ aratan insana reklamımız çıkardı ama geniş eşlemeyi de kullandığımız için herkese reklamımız gösterilmedi.
Görüntülü Reklamlar, Dinamik Reklamlar
“Reklamlarda ayakkabı arattığımızda örneğin Converse reklamları karşımıza çıkar. Converse, bu süre içinde bizi potansiyel müşteri olarak görür. Buna dinamik reklam denir. Kullanıcıya metin banner şeklinde reklam göstermektense ürünün kendisiyle karşısına çıkmak daha verimli olur. Ürünün resmine tıklandığında direkt olarak ürün sayfasına gidilir.”
Reklam Kitlesi Oluşturmak
Kitleler oluşturmak kişi bazlı kampanyalar için bize yardımcı olur. Örneğin sepete gidenler için bir kitle oluşturduğumuzda “sepette %5 indirim” kampanyasını uygulayabiliriz. Onun dışında bildirimlerde de “sepetinizdeki ürünleri satın almayı unutmayın” gibi uyarılar verebiliriz. Kitlede tutma süresi de oldukça önemlidir. Bu süreyi belirlerken ürün bazlı düşünmeliyiz. Örneğin bir ayakkabıyı kullanıcı bir hafta inceleyebilir ama kuruyemiş alacaksa bu süre çok daha kısa olabilir.
Örneğin YouTube hesabı ile bağlayabiliriz reklam kitlemizi. YouTube videomuzu izleyen kullanıcılara reklam çıkabiliriz.
Birleşik kitle segmentleri ile de reklam ayarlarımızı yapabiliriz. Örneğin ayakkabıyı satın alan kullanıcıya tekrar ayakkabı reklamı değil de pantolon reklamı göstermek daha faydalı olacaktır. Bu durumda birleşik kitle segmentleri kullanılır.
Dönüşümler Nelerdir?
Sepeti gören, ürünü sepete ekleyen, ürünü satın alan, form dolduran, WhatsApp tıklaması yapan kullanıcılar dönüşüm gerçekleştirmiş olur.
“Son tıklama oranını seçersek kırmızı ayakkabı diye arama yaparız, ertesi gün kırmızı bağcıklı ayakkabı diye arama yaparız. Sonra herhangi bir siteden resim reklamını görürüz, YouTube reklamı görürüz. En son Converse kırmızı bağcıklı ayakkabı diye aratıp ürünü satın alırız. Sistem en yüksek puanı son aramaya verir. 100 TL’lik bir sipariş ise 60 puanı en son tıklanana verilir. YouTube reklamına 30 puan verilir. İlk başta geldiği kırmızı ayakkabı 5 puan alır.
Konuma dayalı seçeneğini seçersek ilk tıklanan ve son tıklanan önemli olur. Arada kalanlara eşit şekilde pay edilir.
Veriye dayalı ilişkilendirme genelde kapalı olur. Eğer açıksa onu kullanırım. Ekran kartı araması yaptım ve daha sonra YouTube üzerinden performans videosu izledim. En son almak istediğim ürünü arama çubuğuna yazdım ve satın aldım. Bir başkası da aynı adımları izledi ama YouTube reklamında gördüğü bir ekran kartını satın aldı. Burada serüven aynı gibi görünse de satın alma yapılan adımlar birbirinden farklı. Konuma dayalı ilişkilendirmede aynı puan verilirken veriye dayalıda öyle olmaz.”
Alışveriş Kampanyaları
Ürünün başlığının, fiyatının, açıklamasının, resminin tam olması durumunda Google bize yardım eder. Yukarıda yazılan bilgileri Merchant Center’a uygun formatta gönderirsek ürünleri koymak için bize yardım etmiş olur. Bu sayılan maddeler dışında stokta olup olmama durumu, ürün barkod bilgileri ve doğru link de çok önemlidir. Ülke bazlı olarak istekler ve zorunluluklar değişebilir.
Alışveriş kampanyaları ikiye ayrılır:
Akıllı Alışveriş Kampanyaları: Ne anahtar kelime ne de negatif anahtar kelime girilmez. Hedef kitle belirlenemez. Sadece bilgileri gireriz ve reklam bizim için yapılır. Sadece ROAS üzerinden oynama yapılabilir. Yani sadece 100 lira harcamamın karşılığından 900 lira kazanmak istiyorum (örneğin) denilebilir. Google, en optimize reklamı bizim için yapar.
Standart Alışveriş Kampanyaları: Anahtar kelime spesifik olarak girilmez. Buna rağmen negatif anahtar kelime girilebilir. Anahtar kelimeyi kendisi belirler. Bunu da girdiğimiz XML’den yani başlıktan, açıklamadan, marka isminden vs. çekerek belirler. Hangi kelimelerden tıklama alındığını da söyleyebilir. Ekstra hedef kitle belirlenebilir.
Genellikle manuel yapmaya gerek kalmadığı için ve bizim göremediğimiz kitleleri kendisi görebildiği için akıllı alışveriş kampanyaları tercih edilir.
16 Mart 2022
Insight: Herkes Onun Peşinde
Pazarlama ve iş stratejileri üretilirken bir kaynak olarak sıklıkla başvurulan pazar araştırmalarını 4 hafta boyunca birlikte mercek altına alacağız.

Eğitmen Bilgisi: Burcu Atasoy, Pazar Araştırma ve Müşteri İçgörüleri Uzmanı

Hayata bakış açım ve doğal bir tutum olarak sahip olduğum merakımı işe, işimi de meraka çevirebileceğim Pazar Araştırma disipliniyle üniversitede okurken Kantar ve PepsiCo’da yaptığım stajlarla tanıştım. Ekonomi ve psikoloji karması lisans eğitimim sonunda kep attıktan sonra hiç beklemeden profesyonel hayata araştırmacı olarak atıldım.
Öncelikle 3 yıl boyunca global bir pazar araştırma firması olan Kantar-TNS’te ağırlıkla FMCG, finans, telekomünikasyon, otomotiv gibi farklı sektörlerin araştırma projelerini yürüttükten sonra; markaların araştırma veren departmanlarına geçiş yaparak son 6 yılda sırasıyla Türk Telekom’da telekomünikasyon, Digiturk’te dijital TV sistemleri ve son olarak Boyner’de perakende & e-ticaret için pazar araştırma projelerini yürütüyorum.

Veriden İçgörüye Giden Yol: Pazar Araştırmaları – Eğitim İçeriği

Pazarlama ve iş stratejileri üretilirken bir kaynak olarak sıklıkla başvurulan pazar araştırmalarını 4 hafta boyunca birlikte mercek altına alacağız. Bu eğitimlerde öncelikle pazar araştırma disiplini için bir çerçeve çizerek, araştırma projelerinde kullanılan yöntemleri ve araştırma türlerini öğreneceğiz.
Bazı araştırma türlerini daha detaylı inceleyerek, “Persona” gibi araştırma çıktılarının kullanım alanlarına örnekler bulacağız. Son olarak da araştırma projelerinin en temel hedefi olan içgörü arayışı ile ilgili örnekler inceleyerek eğitimi bitireceğiz.

4.Hafta: Persona: Kişilik Kartları Yaratmak

Pazar(lama) araştırmasının tanımı ve amaçları üzerinden genel bir çerçeve çizeceğiz. Bununla birlikte sıklıkla pazar araştırmasıyla karışabilen bazı fonksiyonların farklarını değerlendireceğiz. Araştırma yöntemlerinin nicel ve nitel veri elde etme bakış açısıyla gruplandıracağız. Araştırma künyesi nedir ve neden önemlidir inceleyeceğiz.
Insight: Herkes Onun Peşinde!

Insight, ingilizce bir kelimedir. Türkçe’ye “tüketici içgörüsü” olarak çevrilmektedir. Bu kelime psikoloji bilimi içerisinde ortaya çıkmıştır. Psikolojide insanın hisleri, davranışlarının nedenlerinin farkına varması, kişinin hislerinin davranışlarını nasıl etkilediğini anlaması gibi noktalar üzerinde durmaktadır. Burada, bir terapi sürecinde danışanın kendi aydınlanmasını temsil eder.
Tüketici içgörüsünde ise, markanın ve araştırmacının karşıdaki tüketici gözünden bir ihtiyacın tanımlanması ve bir problem varsa onu keşfetmesi anlamına gelmektedir. Insight dediğimizde tüketicinin gözünden bir ihtiyaç tanımı ve çözülmemiş bir probleminden bahsedilmektedir.
İyi bir içgörüden bahsedebilmek için, 3 bileşenden oluşması gerekmektedir. Bunlar; tüketici gerçeği, ihtiyaç ve engel(acı noktası)’dir. Insight’ın tüketici gerçeğine dayanması, tüketici ihtiyacına temel alması ve bu ihtiyaca ulaşmak içinde bir engelin olması gerekmektedir. Bu engel, acı noktası anlamında da kullanılmaktadır. Acı noktası, ihtiyaca ulaşamamayı temsil eder. Bu da aslında markaların ürünlerini geliştirmesi için bir avantajdır.
İçgörü örneği vermek gerekirse; “Kola içerken içine limon atmayı çok seviyorum…” bir tüketici gerçeğidir. “…Bu şekilde daha ferah ve lezzetli. Böylelikle daha çok keyif alıyorum…” bir tüketici ihtiyacıdır. “…ama çoğunlukla dışarıdayken kola içiyorum ve her zaman kolaylıkla limon bulamıyorum.” cümlesi ise bir acı noktasıdır.
İyi bir tüketici içgörüsü 5 temel bileşenlerden oluşmaktadır. Bu bileşenleri şu şekilde sıralayabiliriz;
Tüketici dilindedir.
Tüketicinin davranışlarına temellenir.
Karşılanmamış bir ihtiyacı tanımlar.
Sadece fonksiyonel değildir, duygulara da hitap eder.
Orjinal, yeni ve geçerli bir bakış açısı vardır.
Ayrıca, içgörü her araştırmanın sonucu değildir. Araştırma yöntemlerinden olan kalitatif yöntem; nedenleri araştırdığımız, sohbet havasında veriye ulaştığımız bir yöntemdir. Bunun dışında, kantitatif yöntem ise; anketler ile sayısal sonuçlara ulaştığımız bir yöntemdir. Bunların hepsi bir data ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, datadan içgörüye ulaşarak etki yaratmak için; data, information, knowledge, insight, wisdom, impact aşamalarını tamamlamak gerekmektedir.
Büyük ve başarılı markalar konumlardırmalarını güçlü tüketici içgörüleri üstüne kurmaktadır. Konumlandırmanın ardından konseptin ortaya konması gerekmektedir. Konsept; bir ürün, hizmet veya iletişim için markanın geliştirdiği bir çerçevedir. Tüketici içgörüsü üzerine temellendirilir. Daha sonra, markanın ürünü veya hizmetinin sağlayacağı faydaya odaklanır. Ardından, bu faydayı ne ile sağladığını ortaya koymalıdır. Sırasıyla insight, benefit ve RTB (reason to believe) olarak tanımlayabiliriz.
Örnek olarak;
Insight: “Kahvenin yanında çikolata yemeyi çok severim. Böylelikle verdiğim keyif molama lezzet ve mutluluk katmış olurum. Ama evde yaşayan diğer tatlı canavarları bazen ben kahvemi yapıp gelene kadar tüm çikolatayı yer ve bana hiç kalmaz!”
Benefit: Neyse ki Getir var, Getir’de mutluluk var! Getir ile çikolatan kahven soğumadan kapında!
RTBs: Getir uygulamasından kolayca sipariş ver. Seçtiğin ürün 10 dk içinde teslim edilsin.

İçgörüyü Nasıl Bulacağız?

Tüketiciyi tanıyarak, ihtiyaçlarını çok boyutlu bir çerçevede gözlemlemek gerekmektedir. Tüketiciyi tanımak için sadece araştırmak yetmez. Bununla birlikte, gözlem, şirket içi veri ve tüketiciden gelen talepler değerlendirilmelidir. Araştırma sonuçları ya da diğer elde edilen veriler ile araştırmacı; müşterinin duygusal ve fonksiyonel ihtiyaçları, sosyal ve kültürel koşulları, kabul gören davranış ve inançlarını, toplumsal roller, alışkanlıklar ve fiziksel çevresini göz önüne almalıdır.
Ayrıca, kalitatif araştırmalarda birçok teknik kullanılmaktadır. Bu teknikler, sohbeti derinleştirmek ve ihtiyaçları daha iyi analiz etmek için yapılmaktadır. Bunlar; projektif teknikler, kolajlar, metaforlar, laddering(basamak tekniği), ürünle tanışma(kullanım anının tasviri), günlükler, gözlem, vücut dili ve söylenmeyenlerdir.
16 Mart 2022
Persona: Kişilik Kartları Yaratmak

Pazarlama ve iş stratejileri üretilirken bir kaynak olarak sıklıkla başvurulan pazar araştırmalarını 4 hafta boyunca birlikte mercek altına alacağız.

Eğitmen Bilgisi: Burcu Atasoy, Pazar Araştırma ve Müşteri İçgörüleri Uzmanı

Hayata bakış açım ve doğal bir tutum olarak sahip olduğum merakımı işe, işimi de meraka çevirebileceğim Pazar Araştırma disipliniyle üniversitede okurken Kantar ve PepsiCo’da yaptığım stajlarla tanıştım. Ekonomi ve psikoloji karması lisans eğitimim sonunda kep attıktan sonra hiç beklemeden profesyonel hayata araştırmacı olarak atıldım.
Öncelikle 3 yıl boyunca global bir pazar araştırma firması olan Kantar-TNS’te ağırlıkla FMCG, finans, telekomünikasyon, otomotiv gibi farklı sektörlerin araştırma projelerini yürüttükten sonra; markaların araştırma veren departmanlarına geçiş yaparak son 6 yılda sırasıyla Türk Telekom’da telekomünikasyon, Digiturk’te dijital TV sistemleri ve son olarak Boyner’de perakende & e-ticaret için pazar araştırma projelerini yürütüyorum.

Veriden İçgörüye Giden Yol: Pazar Araştırmaları – Eğitim İçeriği

Pazarlama ve iş stratejileri üretilirken bir kaynak olarak sıklıkla başvurulan pazar araştırmalarını 4 hafta boyunca birlikte mercek altına alacağız. Bu eğitimlerde öncelikle pazar araştırma disiplini için bir çerçeve çizerek, araştırma projelerinde kullanılan yöntemleri ve araştırma türlerini öğreneceğiz.
Bazı araştırma türlerini daha detaylı inceleyerek, “Persona” gibi araştırma çıktılarının kullanım alanlarına örnekler bulacağız. Son olarak da araştırma projelerinin en temel hedefi olan içgörü arayışı ile ilgili örnekler inceleyerek eğitimi bitireceğiz.

3.Hafta: Persona: Kişilik Kartları Yaratmak

Pazar(lama) araştırmasının tanımı ve amaçları üzerinden genel bir çerçeve çizeceğiz. Bununla birlikte sıklıkla pazar araştırmasıyla karışabilen bazı fonksiyonların farklarını değerlendireceğiz. Araştırma yöntemlerinin nicel ve nitel veri elde etme bakış açısıyla gruplandıracağız. Araştırma künyesi nedir ve neden önemlidir inceleyeceğiz.

16 Mart 2022
Kullanılan Yöntemler ve Araştırma Türleri

Pazarlama ve iş stratejileri üretilirken bir kaynak olarak sıklıkla başvurulan pazar araştırmalarını 4 hafta boyunca birlikte mercek altına alacağız.

Eğitmen Bilgisi: Burcu Atasoy, Pazar Araştırma ve Müşteri İçgörüleri Uzmanı

Hayata bakış açım ve doğal bir tutum olarak sahip olduğum merakımı işe, işimi de meraka çevirebileceğim Pazar Araştırma disipliniyle üniversitede okurken Kantar ve PepsiCo’da yaptığım stajlarla tanıştım. Ekonomi ve psikoloji karması lisans eğitimim sonunda kep attıktan sonra hiç beklemeden profesyonel hayata araştırmacı olarak atıldım.
Öncelikle 3 yıl boyunca global bir pazar araştırma firması olan Kantar-TNS’te ağırlıkla FMCG, finans, telekomünikasyon, otomotiv gibi farklı sektörlerin araştırma projelerini yürüttükten sonra; markaların araştırma veren departmanlarına geçiş yaparak son 6 yılda sırasıyla Türk Telekom’da telekomünikasyon, Digiturk’te dijital TV sistemleri ve son olarak Boyner’de perakende & e-ticaret için pazar araştırma projelerini yürütüyorum.

Veriden İçgörüye Giden Yol: Pazar Araştırmaları – Eğitim İçeriği

Pazarlama ve iş stratejileri üretilirken bir kaynak olarak sıklıkla başvurulan pazar araştırmalarını 4 hafta boyunca birlikte mercek altına alacağız. Bu eğitimlerde öncelikle pazar araştırma disiplini için bir çerçeve çizerek, araştırma projelerinde kullanılan yöntemleri ve araştırma türlerini öğreneceğiz.
Bazı araştırma türlerini daha detaylı inceleyerek, “Persona” gibi araştırma çıktılarının kullanım alanlarına örnekler bulacağız. Son olarak da araştırma projelerinin en temel hedefi olan içgörü arayışı ile ilgili örnekler inceleyerek eğitimi bitireceğiz.

2.Hafta: Kullanılan Yöntemler ve Araştırma Türleri

Pazar(lama) araştırmasının tanımı ve amaçları üzerinden genel bir çerçeve çizeceğiz. Bununla birlikte sıklıkla pazar araştırmasıyla karışabilen bazı fonksiyonların farklarını değerlendireceğiz. Araştırma yöntemlerinin nicel ve nitel veri elde etme bakış açısıyla gruplandıracağız. Araştırma künyesi nedir ve neden önemlidir inceleyeceğiz.

16 Mart 2022
Shopier Nedir?
Shopier yerli bir yazılım olmakla birlikte kurucusu Shopier Değer Teknoloji A.Ş. tarafından geliştirilmiş bir yazılımdır. Shopier e- ticaret sitesi olarak kullanılmaktadır. Bu site sayesinde kullanıcılar çeşitli ürün segmentlerinde siteye eklemeler yaparak satış yapabilmektedir. Bu sayede kullanmadığınız veya ihtiyaç duymadığınız ürünleri satabilirsiniz. Peki shopier üzerinden ürün koymak veya satış yapmak nasıl oluyor dilerseniz bunlara göz atalım.

Shopier Kullanımı

Öncelikle hesap açmanız gerekmektedir. Karşılığında ise ufak bir ücret ya da komisyon almaktadır. Fakat ücret üye olduğunuzda değil, herhangi bir satış yaptığınız takdirde alınmaktadır. Devamında Shopier hangi sosyal medya ağından satış yapacağınız ile ilgili bir sayfa çıkartmaktadır. Örneğin (Facebook, Instagram, Twitter vb. ) gibi geliştirmiş olduğu paneller sayesinde paylaşım yapabilirsiniz. Seçtiğiniz platform üzerine sizlere birer link verilmektedir. Bu link üzerinden ekleme yaparak müşterileriniz ile güvence sağlayan bir alışveriş yapmanız mümkündür. Ayrıca sosyal medya alanlarının kullanılmasına izin verilmesi sebebi ile satış yapan kullanıcıların hakları korunmaktadır.

Shopier Faydaları
- Günümüzde tüketim çılgınlığı büyük bir boyut almıştır ve pandemi sebebi ile sürekli olarak online mecralar üzerinden alışverişler yapılmaktadır. E- ticaret diğer satış sistemlerine göre daha az maliyetli olmakla birlikte güvenli bir satış alanı oluşturmaktadır.
- Shopier sadece satıcılar için değil aynı zamanda tüketiciler içinde kar getiren bir sitedir. Çünkü site üzerinde ikinci el, az kullanılmış hatta etiketi üzerinde duran ürünleri pazara göre daha uyguna satılması ile tüketicilerin kar yapmasını sağlar.
- Online olması ile satış yapanlar istedikleri alanda yüklemeler yapabilirken tüketicilerde istedikleri gibi her alanda rahatlıkla alışveriş yapabilmektedir.
- Hem satış yapanların hem de tüketicilerin hakları korunmaktadır. Bu sayede güvenilir bir alan sağlamaktadır.
- İkinci el ürünlerin bu şekilde satılması sayesinde, tüketim alışkanlıklarınızda büyük değişimler meydana gelecektir ayrıca doğaya büyük bir katkıda bulunmuş olursunuz.
Shopier Komisyon Oranları

Shopier üzerinden satış yapacak bireyler için önemli olan bir konudur. Çünkü satışlarınızdan belirli bir komisyon ücreti hesaplanmaktadır. Bu ödemeler ve komisyon şu şekilde gerçekleşmektedir; genelde ödemeler satıcılara çarşamba günleri yapılır. Bunun için tahsilat bölümünden hesabınıza aktarılacak para ile kesilecek olan oranı görmeniz mümkündür. Hizmet bedelinin belirlenmesinde, bir önceki ayın satışları belirleyici rol oynamaktadır. Aylık olarak yapmış olduğunuz satışlar 5000 TL altında ise kesintiler %4.99 + 0.49 + KDV olarak belirlenmektedir. Eğer ödeme taksitli ise taksit sayısı üzerine aradaki vade farkını alıcılar karşılamaktadır. Satıcılar için ise vade farkında herhangi bir ekstra kesinti yapılmamaktadır. Bunun dışında satıcılar taksitli satışlarında, taksit olarak ödeme almamaktadır. Hesapların satış tutarının tamamı yatmaktadır.

Ülkemizde e-ticaretin yaygınlaşması genç girişimcilerin artmasına aynı zamanda, daha az maliyetlerle büyük işlere adım atılacağını göstermektedir. Aynı zamanda ikinci el alım ve satımlarının artması tüketim alışkanlıklarımızda pozitif yönde bir değişimin olmasına yardımcı olmakla birlikte her bir satışta minimalist ve dengeli yaşamın adımlarını atmış olursunuz. Umarım yazmış olduğumuz bilgiler hem satış yapan bireyler için hem de tüketiciler için faydalı ve yeterli bir yazı olmuştur. Bunun gibi farklı E-Ticaret siteleri ile ilgili bilgi almak için yorumlar kısmında belirtmeniz yeterlidir.

Konu hakkında daha fazla bilgi almak istiyorsanız bizim iletişime geçebilirsiniz.

İlginizi çekebilir: Geleneksel Pazarlama Nedir? – 101 Akademi
10 Mart 2022
E-Ticarette Hukuk İşleyişi

Hızla büyümeye devam eden e-ticaret sektöründe; e-ticarette hukuk işleyişi altyapısına dair önemin altı çizilmektedir. E-ticarette hukuk işleyişini anlamak için önce e-ticaretin ne olduğuna bakılmalıdır. Daha sonra ise e-ticarette hukuk işleyiş süreci incelenmelidir.

E- Ticaret Nedir?

Teknolojik gelişmelerle birlikte ticaret ve pazarlama yöntemleri değişmiştir. Elektronik iletişim kanalları ve bilgisayar teknolojilerinin kullanımıyla ticaretin elektronik şekli ortaya çıkmıştır. Alım – satım yolu ticarileşmiş ve internet ticaret adına en sık kullanılan mecralar arasına girmiştir.

Yukarıda belirtilenlerden hareketle elektronik ticaret iki şekilde sınıflandırılabilir. Bunlarda birincisi geleneksel yöntemlerle teslim edilebilen ürünlerin ticarete konu olduğu dolaylı ticarettir. İkincisiyse internet üzerinden siparişi verilebilen ve yine internet aracılığıyla teslim edilebilen ürünlerin olduğu dolaysız ticarettir.

Yukarıda bahsedilen sınıflandırmanın haricinde elektronik ticaret B2B (işletmeden işletmeye), B2C (işletmeden tüketiciye), C2B (tüketiciden işletmeye) ve C2C (tüketiciden tüketiciye) olmak üzere dörde ayrılmaktadır.

E-Ticarette Hukuk

E- Ticarette Hukuk İşleyişi

E-ticarette hukuk işleyişi içerisinde birçok temel hukuki soruyu barındıran girift bir alandır. Bu alanda ilişkiler doğrudan işletme ile tüketiciler veya işletme ile devlet arasında kurulmaktadır. Burada taraflar hukuk karşısında eşit durumda bulunmaktadır. Fikri mülkiyet haklarının durumu, haksız rekabet, elektronik imza, elektronik sözleşmeler, vergilendirme, gizlilik, gümrükleme, internet üzerinden yapılan ödemeler, ürün iadesi ve tüketicilerin korunması en önemli hukuki konulardandır.

Web Sitesi:

E-ticarette hukuki işleyişin en temel basamağı e-ticaret yapacak işletmenin bir web sitesi kurmasıdır. Türk Ticaret Kanunu’nun 1524’ üncü maddesi uyarınca; denetime tabi olan sermaye şirketlerinin kuruluşlarının ticaret siciline tescil tarihinden itibaren 3 (üç) ay içerisinde bir internet sayfası açması ve bu sitenin belirli bir bölümünü şirketçe kanunen yapılması gereken ilanların yayımlanmasına özgülemesi gerekmektedir. Burada en büyük sorunlardan biri kurulan web sitesinde alınan alan adının tescilli bir marka ile çakışması ve aşırı derecede benzemesi durumudur. Bu tescilli marka ve ilgili gerçek ve tüzel kişiler adına hak ihlallerine sebep olabilecektir. Bu alan adıyla web sitesi oluşturmuş kişilerin haksız rekabette bulunarak marka haklarını ihlal etmesi olasıdır.

Yukarıda sayılmış olan sebepler ve ihtimaller uyarınca; alan adları hakkında uyuşmazlıklar ülkelerin iç hukukunda yer alan mevcut düzenlemelerle giderilmeye çalışılmıştır. Türk hukukunda marka gibi ayırt edici bir işareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde ticari olarak kullanılması halinde bu işaretlerin kullanımı Sınai Mülkiyet Kanunu’ nun ilgili maddeleri uyarınca yasaklanabilecektir.

E-ticarette hukuk işleyişinde önemli yer tutan; markalar, eserler, buluşlar, endüstriyel tasarımlar, coğrafi işaretler, entegre devre topografyaları, ticaret unvanları ve işletme adları fikri mülkiyete konu unsurlar arasında yer almaktadır. Web sitesi içerisinde bağlantı yoluyla üçüncü bir kişinin markasının kullanımının sürdürülmesi tüketiciler tarafından karışıklığa sebep oluyor. Veya üçüncü kişinin markasının ününden haksız yararlanmaya yol açıyorsa bu hukuka aykırı olacaktır.

Bu hukuka aykırılığın önlenmesi adına Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleri uyarınca; patent yoluyla o marka, buluş vb. ürünlerin hakları korunmaktadır. Patent devlet eliyle verilmekte olup buluş sahibinin izni alınmadan başka kişilerin bu buluşu üretmesini, kullanmasını veya ticaretini yapmasını alınan izin süresi boyunca engellemektedir. Türkiye’de alınan bir patent Türkiye sınırları içerisinde patent sahibine hak sağlayacaktır.

E-Ticarette Hukuk

E-Ticarette Haksız Rekabet

E-ticaret gerçekleştirilirken bir başka önemli husus ise haksız rekabettir. Türk Ticaret Kanunu’nda haksız rekabeti düzenleyen hükümler elektronik ticaret konusunda da uygulama alanı bulacaktır. E-ticaret adı altında elektronik postalar yollanarak veya alan adları, ağ reklamları, ilişimler ve anahtar sözcükler üzerinden haksız kullanımlar gerçekleştirilebilir. Bunların en yaygın şekli istenmeyen e-postaların (spam) tüketicilere yollanmasıdır. Bu ve buna benzer ticari reklam ihtiva eden mesajlar sektördeki rakipler açısından haksız rekabetin zeminini oluşturacaktır.

E-ticarette kullanılan elektronik imza ticarette e-ticarette hukuk işleyişi bakımından önemli başka bir husustur. Elektronik İmza Kanunu’nun 4’üncü maddesi uyarınca güvenli elektronik imza;

1) Münhasıran imza sahibine bağlı olan,

2) Sadece imza sahibinin tasarrufunda bulunan güvenli elektronik imza oluşturma aracı ile oluşturulabilen,

3) Nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimlik tespitini sağlayan,

4) İmzalanmış elektronik veride sonradan herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığını tespit eden

elektronik imzadır.

Elektronik İmza:

Ticarette elektronik imza internet bankacılığı, sigortacılık, e-sipariş, elektronik sözleşme gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Elektronik imzayla imzalanan metin artık hukuken bağlayıcı olacaktır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 205’inci maddesi hükmü uyarınca; usulüne göre güvenli elektronik ile oluşturulan elektronik veriler senet hükmünde sayılacaktır. Buna göre ancak başka bir imzalı belgeyle kanıtlaması halinde karşı ispat uygulanabilecektir. Türk Borçlar Kanunu ilgili hükmü uyarınca; güvenli elektronik imza, el yazısı ile atılmış imzayla aynı derecede ispat gücünü taşımaktadır. Elektronik imza kullanmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarına başvurmalıdır.

Taraflar elektronik imzaların yanı sıra sözleşmeleri de elektronik olarak düzenleyebilmektedir. İnternet aracılığıyla kurulan bu sözleşmeler elektronik sözleşmeler olarak değerlendirilecektir. Web sayfası kullanılarak e-ticaret kapsamında yapılan sözleşmelerde satıcıya internet ortamında ödeme yapmak veya satıcının bu malı göndermesiyle elektronik sözleşme kurulacaktır. Elektronik sözleşmeler kurulması, şekil şartları, tarafların iradeleri konuları açısından Türk Borçlar Kanunu’na tabi olacaktır. Türk Borçlar Kanunu uyarınca elektronik sözleşme için bir şekil şartı bulunmamaktadır.

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48’inci maddesinde mesafeli sözleşmeler düzenlenmiştir. İlgili hüküm uyarınca satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak kurulmuş sistemle, taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu ana kadar ve kurulduğu an da dahil olmak üzere uzaktan iletişim araçlarının kullanıldığı sözleşmeler mesafeli sözleşmelerdir. Tüketicinin bir internet sitesi üzerinden ürün satın alması buna örnek gösterilebilecektir. Bu satın alma sürecinde tüketicinin internetten satın alacağı mal veya hizmet için ayrıntıların olduğu kısım ticarette karşılıklı güvenin sağlanması olarak bilinen e-güvenin bir yansıması olarak belirtilmeli ve tüketici tarafından yazılı olarak onaylanmalıdır. Bu onay elektronik ortamda da verilebilecektir.

Cayma Hakkı:

Satıcı veya sağlayıcı satımın gerçekleşmesiyle siparişi daha önce belirttiği süre içerisinde yerine getirecektir. Bu süre içerisinde borcun ifa edilmemesi halinde tüketici mesafeli satış sözleşmesini feshedebilecektir. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48’inci maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca; tüketici, on dört gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olacaktır. Cayma hakkı sözleşme ile bağlanan tüketiciye gerekçe belirtmesine gerek kalmadan ve herhangi bir ceza koşuluna da tabi olmadan sözleşmeyi sonlandırma hakkı tanımaktadır.

Bu sözleşmeyle bağlılık ilkesine bir istisnadır. Tüketicinin kendisine on dört gün içerisinde cayabileceği hakkına dair bildirim yapılmadığı takdirde; cayma hakkının kullanılması süreye bağlı değildir. Ancak her halükârda bu süre cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erecektir. Cayma hakkına dair bu bildirimin satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterli sayılacaktır.

Bu konu hakkında daha fazla bilgi almak istiyorsanız bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynakça:

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/402481

https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/64154/yokAcikBilim_10233706.pdf?sequence=-1&isAllowed=y

https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/murat.yavuz/133378/11.%20Hafta-Elektronik%20Ticaret%20ve%20%C4%B0lgili%20Hukuki%20D%C3%BCzenlemeler.pdf

7 Mart 2022
SWOT Analizi Nedir?

SWOT, işletmelerin artmasıyla daha sık gördüğümüz bir terimdir. Pazarlama alanında kullanılmaktadır. Her yerde duymaya başladığımız bu terimi yakından inceleyelim. SWOT, dört ana kelimenin İngilizce karşılıklarının baş harflerinden oluşmaktadır. Bunlar: Strengths (Güçlü yönler), Weaknesses (Zayıf yönler), Opportunities (Fırsatlar), Threats (Tehditler) kelimeleridir.

SWOT analizi, şirketin mevcut rekabet ortamındaki pozisyonunu ve gelecekte nasıl olmak istediğine karar vermesinde yardımcı olur. Kişisel veya işletmesel konularda karar alma aşamasında güçlü ve zayıf, avantajlı ve dezavantajlı yönlerin ele alınmasını sağlar. Muhtemel risk ve fırsatları göz önünde bulundurup durumu değerlendirmeyi olanaklı kılmaktadır.

Analistler, bir SWOT analizini her biri bir SWOT unsuruna ayrılan ve dört çeyreğe bölünen bir kare olarak sunmaktadır. Bu analiz aşağıda da gördüğünüz gibi şirketin konumuna hızlı bir bakış sağlar. Başlıkların hepsi eşit öneme sahip olmasa da “fırsatlar ve tehditler” ve “avantajlar ve dezavantajlar” dengesi olmalıdır.

Üstteki görseldeki 4 ana unsuru daha yakından inceleyelim.

Strengths (Güçlü Yönler)

Güçlü yönler, bir şirketin nelerde üstün olduğunu ve onu rekabetten neyin ayırdığını tanımlar. Güçlü bir marka, sadık müşteri tabanı, güçlü bir fon ve benzersiz teknoloji gibi ifadeler kullanmaktadır. Örneğin; bir riskten korunma fonu, piyasayı aşan sonuçlar veren tescilli bir ticaret stratejisi geliştirmektedir. Sonrasında yeni yatırımcıları çekmek için bu sonuçları nasıl kullanacağına karar vermelidir.

Weaknesses (Zayıf Yönler)

Zayıf yönler, bir organizasyonun optimum düzeyde performans göstermesini engeller. Bunlar, işletmenin rekabetçi kalabilmesi için iyileştirilmesi gereken alanlardır. Zayıf bir marka, ortalamanın üzerinde ciro, yüksek borç seviyeleri, yetersiz tedarik zinciri veya sermaye eksikliği buna örnektir.

Opportunities (Fırsatlar)

Fırsatlar, bir kuruluşa rekabet avantajı sağlayabilecek elverişli dış faktörleri ifade eder. Örneğin; bir ülke tarifeleri düşürürse, otomobil üreticisi otomobillerini yeni bir pazara ihraç ederek satışlarını ve pazar payını artırır.

Threats (Tehditler)

Tehditler, bir kuruluşa zarar verme potansiyeline sahip faktörleri ifade eder. Örneğin; kuraklık, mahsul verimini azaltacağı için buğday üreten bir şirket için tehdittir. Diğer yaygın tehditler; artan malzeme maliyetleri, artan rekabet ve sıkı iş gücü arzı olabilmektedir. SWOT kelimesini bu şekilde açıklayabiliriz. Şimdi SWOT analizinin nasıl kullanıldığından biraz bahsedelim. Bu analizin kullanımı iç (dahili) ve dış (harici) analiz olarak iki şekilde incelenmektedir.

Dahili Analiz

Şirket içerisinde meydana gelenler, SWOT analizi sayesinde güçlü ve zayıf yönler hakkında bilgi verir. İç faktörlerin örnekleri arasında insan kaynakları, maddi veya manevi olmayan varlıklar ve operasyonel verimlilik yer alır. Dahili faktörleri listelemek için sorulabilecek potansiyel soruları şu şekilde belirtebiliriz:

(Güçlü yön) Neyi iyi yapıyoruz?

(Güçlü yön) En güçlü varlıklarımız neler?

(Zayıf yön) Kötü olan yönlerimiz neler?

(Zayıf yön) En düşük performanslı ürün gruplarımız neler?

Harici Analiz

Bir şirketin başarısı için şirket dışındaki faktörler en az iç faktörler kadar önemlidir. Parasal politikalar, piyasa değişiklikleri ve tedarikçilere erişim gibi dış etmenler vardır. Burada fırsatlar (opportunities) ve tehditler (threats) listesi kullanılan kategorilerdir. Harici faktörleri listelemek için sorulabilecek sorular ise şu şekilde belirtilebilir:

(Opportunity) Pazarda hangi eğilimler belirgindir?

(Opportunity) Hangi kesim bizim hedef kitlemiz değil?

(Threat) Kaç rakibimiz var ve onların pazar payları ne?

(Threat) Faaliyetlerimize veya ürünlerimize potansiyel olarak zarar verebilecek yeni düzenlemeler var mı?

Kısaca öğrendiğimiz şeyleri özetlemek gerekirse; SWOT analizi iş stratejisi toplantılarına rehberlik etmek için harika bir yoldur. Herkesin şirketin güçlü ve zayıf yönlerini tartışması, fırsatları ve tehditleri tanımlaması ve beyin fırtınası yapması güçtür. SWOT analizi, farkında olmadığımız faktörleri göz önüne almamızı sağlar.

Bir şirket, genel iş stratejisi oturumları, pazarlama, üretim ve satış gibi alanlarda SWOT analizini kullanabilir. Bu şekilde, SWOT analizinden geliştirilen genel stratejinin, kendisini oluşturan dört segmentte nasıl filtreleneceğini görebiliriz. Ayrıca, genel bir SWOT analizini besleyen, segmente özel bir SWOT analizi ile tersine çalışabiliriz.

SWOT Analizi Örnekleri

2015 yılında The Coca-Cola Company’nin Value Line SWOT analizi; dünyaca ünlü marka, geniş dağıtım ağı ve gelişmekte olan pazarlardaki fırsatlar gibi güçlü yönleri kaydetti. Bununla birlikte, döviz dalgalanmaları, sağlıklı içeceklere artan kamu ilgisi ve sağlıklı içecek sağlayıcılarının rekabeti gibi zayıflıklara ve tehditlere de dikkat çekti. SWOT analizi, Value Line’ı Coca-Cola’nın stratejisi hakkında bazı zor sorular sormaya teşvik etti. Aynı zamanda şirket markanın, muhafazakar yatırımcılara güvenilir bir gelir kaynağı ve sermaye sunan üst düzey bir içecek sağlayıcısı olmaya devam edeceğini de belirtti.

Beş yıl sonra, Coca-Cola dünyanın en güçlü 6. markası olarak kaldığı için Value Line SWOT analizinin etkili olduğu kanıtlandı. Coca-Cola’nın hisseleri, analizin tamamlanmasından sonraki beş yıl içinde %60’ın üzerinde değer kazandı.

Benzer şekilde bir SWOT analizi örneği vermek gerekirse; Home Depot, dahili avantaj ve dezavantajlarının ve pazar konumunu ve büyüme stratejisini tehdit eden dış faktörlerin dengeli bir listesini oluşturarak bir SWOT analizi yaptı. Yüksek kaliteli müşteri hizmetleri, güçlü marka bilinirliği ve tedarikçilerle olan olumlu ilişkiler, öne çıkan güçlü yönlerinden bazılarıydı. Dar bir tedarik zinciri, ABD pazarına karşılıklı bağımlılık ve tekrarlanabilir bir iş modeli zayıf yönleri olarak sıralandı.

Zayıf yönleriyle yakından ilgili olan Home Depot’un tehditleri, yakın rakiplerin varlığı, mevcut ikameler ve ABD pazarının durumuydu. Bu çalışmadan ve diğer analizlerden yola çıkarak, tedarik zincirini ve küresel ayak izini büyütmenin anahtarını buldu.

Yararlı bir planlama aracı olmasına rağmen, SWOT’un sınırlamaları vardır. Dikkate alınması gereken birkaç iş planlama tekniğinden biridir ve tek başına kullanılmamalıdır. Kategoriler içinde sıralanan her nokta aynı öncelikte değildir. SWOT, ağırlıktaki farklılıkları hesaba katmaz. Bu nedenle, başka bir planlama tekniği kullanılarak daha derin bir analize ihtiyaç vardır. Bu analizlere başka yazılarda değinmeye devam edeceğiz. Takipte kalın.

İlginizi çekebilir: Satın Alma Davranışı Kategorilerinde Siz Neredesiniz?

7 Mart 2022
Geleneksel Pazarlama Nedir?

Geleneksel pazarlama, online olmayan her türlü pazarlama faaliyetlerine denir. Telefon, billboard, gazete, dergi gibi pazarlama kanalları eski pazarlama biçimlerine örnektir. Yerel kitlelere ulaşmak için kullanılır yani kitlesel pazarlamanın parçasıdır ve oldukça yüksek bütçelidir. Bir de pazarlama stratejilerinde bugünlerde adından sürekli bahsettiren dijital pazarlama stratejileri vardır. Dijital pazarlama özelleştirilmiş hedef kitle ile direk teması sağlar ve kapsam alanı oldukça geniştir; kullanıcıya her an her yerde ulaşabilir. İki pazarlama aracının da kendi içinde pek çok artısı vardır fakat kilit nokta bütçeniz ve hedef kitledir. Firmaların büyüklüğü hangi pazarlama aracına öncelik verilmesi gerektiğiyle ilgili fikir verir. Hedef kitleniz genç bir kuşağa hitap ediyorsa dijital pazarlama ile hedef kitleyi yakalamanız daha yüksektir ama orta yaş ve üstü kuşağın geleneksel pazarlama ile var olma oranı daha yüksektir.

İşletmeler, markalarına daha çok trafik çekmek için pazarlamanın en etkili yollarını sürekli aramaktadır. Dijital ve sanal ortamın gelişmesiyle geleneksel pazarlama konusu günümüzde adından eskisi kadar söz ettirmemeye başladı. Teknolojinin gelişmesi pazarlama alanında yeni bir dönem başlattı. Ancak sadece dijital pazarlamayla var olan şirketler de bir tür geleneksel pazarlamayı kullanıyor diyebiliriz.

Geleneksel Pazarlama Yöntemleri Nelerdir?

Yerel Gazete Reklamları

Sınırlı bir pazarlama bütçesine sahipseniz gazete reklamları size ulaşılmaz görünmektedir. Ancak, reklamı topluluk bültenine veya yerel gazeteye yerleştirmek yeni müşteriler için harika bir yöntemdir. Gazete alma alışkanlığı teknolojiyle birlikte azalsa da yılların getirdiği bir gelenek olarak hala devam etmektedir. Bu strateji ile birlikte; aynı anda birden çok kişiye ulaşılmakta, logonun ve markanın aşinalığı artmaktadır.

Kısa Mesaj Pazarlaması

Cep telefonlarını kontrol sıklığımız göz önünde bulundurulduğunda ürününüzü, hizmetinizi veya kampanyalarınızı duyurmanın en hızlı ve etkin yolu sms ile reklam yapmaktan geçmektedir. Sosyal medya ve çeşitli mesajlaşma programları sms kullanımını azaltsa da kısa mesaj pazarlaması hala etkili bir geleneksel pazarlama stratejisidir. Sosyal medya yayınlarından farklı olarak, kısa mesajların %90’ı iletildikten 3 dakika sonra açılmaktadır. Bu nedenle kısa mesaj pazarlaması, kelimenin tam anlamıyla pazarlama mesajınızı müşterilerinize teslim eden anlık bir pazarlama tekniğidir. Ayrıca kısa mesaj pazarlaması, diğer geleneksel pazarlama yöntemlerine göre çok daha uygun fiyatlıdır. Zor olan tek şey ilk etapta müşterilerinizin telefon numarasını toplamaktır. Çevrim içi işletmeler, müşterileri ürün veya hizmet aldığında bilgilerine rahatlıkla ulaşabildikleri için bu durum çok daha kolaydır. Ancak çevrim dışı işletmelerde müşterilerin iletişim kurması şarttır.

Broşürler

Broşürler, kampanyalar ve özel teklifler için en çok tercih edilen yöntemlerinden biridir. Bu yüzden yeni başlayan veya fonları düşük işletmeler için broşür pazarlaması çok sık tercih edilmektedir. Kartvizitler, broşürler ve doğrudan posta ekrandaki kelimelerden daha kolay etkiler ve tüketicinin daha kolay tepki vermesini sağlar. Harika bir broşür için de 1 saat gibi kısa bir süre yeterlidir. Düşük maliyet, düşük risk ve az zamanla işletmelere yatırım getirisi sağlamaktadır. Broşür için altı adımlı kontrol listesi çıkarabiliriz.

Tutarlılık: Web sayfası ya da mağazada bulunan ürün veya hizmet aynı şekilde broşürde de sunulmalıdır.

Yazım Denetimi: Broşür, yazım veya dil bilgisi açısından doğru olmalıdır.

Görünüm: İşletmeyi hiç tanımayan biri broşürden etkilenmelidir. Bu işletmeyi profesyonel göstermektedir.

Değer Teklifi: Teklifler net olmalıdır. Broşür ne sunduğunu açıkça ifade etmelidir. Harekete geçirici net bir mesaj vermelidir.

İletişim Bilgileri: İşletmenizin ulaşılabilir olması gerekmektedir. Tüketicilerin işletme ile iletişim kurması mümkün oldukça kolay olmalıdır.

Dağıtım: Son olarak broşürden emin ve memnun kaldıktan sonra baskı alma işlemi gerçekleşir. Marka için dağıtım işlemini yapabilecek güvenilir broşür dağıtım firmalarıyla iletişime geçilir.

Sponsorluk

Sponsorluk, geleneksel pazarlama stratejilerinde çok önemli bir yere sahiptir. İşletmeyi çevrim dışı olarak tanıtmanın en etkili yöntemlerinden biridir. Hayır kurumu veya etkinlik desteği gibi yerel amaçlar ile potansiyel müşterileri arttırarak, işletme için olumlu bir izlenim yaratmaktadır. İnsanları sizi bir rakip üzerinden seçmeye teşvik eder. Doğru bir şekilde kullanıldığında bu pazarlama yöntemi, satışlarınızı hızla arttırabilir. Sponsorluğun belki de en önemli özelliği belirli bir kitleyi seçebilmenizdir. Marka sponsorluğu yapmanın birçok yolu vardır. Güzel bir amaç için para bağışı yapmak, ödüller vermek veya ücretsiz ekipman dağıtımı gibi gönüllü işler bu yollardan birkaçıdır.

Dış Mekan Pazarlama

Son olarak diğer yöntemlerden biri olan reklam panoları, posterler gibi ev dışı reklamcılık vardır. Bu yöntem sayesinde binlerce hatta milyonlarca alıcıya ulaşılabilir. Büyük nüfusa ulaşabilen geleneksel pazarlama stratejilerini kullanmak sizin için çok daha iyi olacaktır. Diğer yöntemlere göre daha çok bütçe gerektirse de büyük kitlelerin dikkatlerini çekmek size çok büyük bir avantaj sağlayacaktır.

İlginizi çekebilir: Pazarlama Karması Nedir? Bileşenleri Nelerdir?

6 Mart 2022
Pazar Araştırması Nedir? Ne Değildir?
Pazarlama ve iş stratejileri üretilirken bir kaynak olarak sıklıkla başvurulan pazar araştırmalarını 4 hafta boyunca birlikte mercek altına alacağız.

Eğitmen Bilgisi: Burcu Atasoy, Pazar Araştırma ve Müşteri İçgörüleri Uzmanı

Hayata bakış açım ve doğal bir tutum olarak sahip olduğum merakımı işe, işimi de meraka çevirebileceğim Pazar Araştırma disipliniyle üniversitede okurken Kantar ve PepsiCo’da yaptığım stajlarla tanıştım. Ekonomi ve psikoloji karması lisans eğitimim sonunda kep attıktan sonra hiç beklemeden profesyonel hayata araştırmacı olarak atıldım.
Öncelikle 3 yıl boyunca global bir pazar araştırma firması olan Kantar-TNS’te ağırlıkla FMCG, finans, telekomünikasyon, otomotiv gibi farklı sektörlerin araştırma projelerini yürüttükten sonra; markaların araştırma veren departmanlarına geçiş yaparak son 6 yılda sırasıyla Türk Telekom’da telekomünikasyon, Digiturk’te dijital TV sistemleri ve son olarak Boyner’de perakende & e-ticaret için pazar araştırma projelerini yürütüyorum.

Veriden İçgörüye Giden Yol: Pazar Araştırmaları – Eğitim İçeriği

Pazarlama ve iş stratejileri üretilirken bir kaynak olarak sıklıkla başvurulan pazar araştırmalarını 4 hafta boyunca birlikte mercek altına alacağız. Bu eğitimlerde öncelikle pazar araştırma disiplini için bir çerçeve çizerek, araştırma projelerinde kullanılan yöntemleri ve araştırma türlerini öğreneceğiz.
Bazı araştırma türlerini daha detaylı inceleyerek, “Persona” gibi araştırma çıktılarının kullanım alanlarına örnekler bulacağız. Son olarak da araştırma projelerinin en temel hedefi olan içgörü arayışı ile ilgili örnekler inceleyerek eğitimi bitireceğiz.

1.Hafta: Pazar Araştırması Nedir? Ne Değildir?

Pazar(lama) araştırmasının tanımı ve amaçları üzerinden genel bir çerçeve çizeceğiz. Bununla birlikte sıklıkla pazar araştırmasıyla karışabilen bazı fonksiyonların farklarını değerlendireceğiz. Araştırma yöntemlerinin nicel ve nitel veri elde etme bakış açısıyla gruplandıracağız. Araştırma künyesi nedir ve neden önemlidir inceleyeceğiz.

Size hangi konuda yardım etmemizi istersiniz?

Eğitim, danışmanlık, insan kaynakları konularında size destek olmak için her zaman yanınızdayız.

İletişime Geçin
6 Mart 2022

Kategoriler